रसास्वाद

बाप्पा बाप्पा ऐकतोस ना!

रोज करतो नमस्कार अगदी वाकून वाकून तुला चुकूनसुद्धा देत नाहीस सुट्टी एक दिवस शाळेला   किती मी सांगतो याला मोठ्ठा मोठ्ठा पाऊस पाड ग्राउंड, बाग सोडून साऱ्या शाळा तेवढ्या बंद पाड   किती माझे हात दुखतात एवढं होमवर्क लिहीताना उमटू दे की ..

रंग कशाचा...

रंग हा जादूचा, चमकणार्‍या होळीचा रंग हा निसर्गाचा उडणार्‍या पक्षांचा   रंग कशाचा... रंग हा मजेचा एकमेकांना लावण्याचा सण हा आनंदाचा एकत्र येण्याचा   सण हा रंगाचा सर्वांनी जाणून घेण्याचा सण रंगाचा आनंदाचे महत्त्व जाणण्याचा   रंग हा जीवनाचा हसत खेळत राहण्याचा रंग हा आनंदाचा मनामनाला आवडण्याचा   क्षण हा आनंदाचा सर्वांमध्ये रंगण्याचा रंग हा देशाचा जीवनात पुन्हा येण्याचा     - श्रेया कांबळे, इ. ६वी   नाना पालकर प्राथमिक विद्यालय &nb..

हार्मोनिअम

पाश्चात्य संगीतात मेलडी आणि हार्मनी अशा दोन संज्ञा आहेत. मेलडी म्हणजे स्वरांची धून किंवा स्वरवेल किंवा सुरावट. हार्मनी म्हणजे एक, दोन किंवा तीन अशा स्वरांच्या गुच्छांचा एकमेकांशी केलेला संवाद. मराठी भाषेमध्ये सुसंवाद किंवा ताळमेळ अशा अर्थासाठी हार्मनी ह..

होळीचा सण

होळीचा सण आला जवळ लहान मुलांची सुरू झाली धावपळ होळी आली होळी आली आई कर ना गं पुरणाची पोळी छान रंग करू तयार पाणी उडवू गारेगार पानांचा हिरवा बीटाचा लाल करू तयार रंग येईल धमाल हळदीचा पिवळा आणि सुरेख केशरी रंगून जाऊ, मजा येईल भारी अशी करू या होळी ..

आमची शाळा

  शाळा हे नाव किती खास विद्या देते ती आम्हास   शाळेचे नाव ऐकताच मन फुलून येते जसे बागेत रंगीबेरंगी फूल डोलते   शाळा ही विद्या देते नंतर आपल्याला यश मिळते शाळा नाही शिकली तर... नंतर डोळ्यात अश्रू येते   शाळेत आपल्याला गुरू..

फुले झाली मुले

एकदा काय झाले फुले गेली शाळेत, मुले गेली बागेत मुलांच्या जागी गेली फुले फुलांच्या जागी आली मुले   शाळेत जाताना फुलांची झाली घाई भुंग्याला मुलांचा वासच येत नाही   फुलांना वाटले आपण काय करतोय मुलांना वाटले इकडे छान डोलतोय   मुलां..

फुलपाखरू

रंगीबेरंगी फुलपाखरे उडती इकडे-तिकडे  गुलाबी, हिरवा, नीळा, जांभळा जणू रंगांचे ते सडे   इवले इवले रंगीबेरंगी पंख त्यांचे पाहून  क्षणातच गेले मन मोहून   ह्या फुलावरून त्या फुलावर फुलपाखरू भिरभिरे फळांमधील मध चाखून क्षणातच ते उडे ..

मला वाटते

  मला वाटते पंख मिळावे पक्ष्यापरी मी नभी उडावे! झाडावरती इवले इवले उंच उंच खोपे बांधावे! वार्‍याने मग अलगद यावे मंद मंद झोेके घ्यावे! सुर मारूनी इंद्रधनुचे सप्तरंग खुडूनी घ्यावे! झुळझुळणार्‍या ओढ्यासंगे रुणझुणणारे गाणे गावे! - प्..

शब्दकोडे

  वेळ मजेत घालवता घालवता बुद्धीला मिळणारे पोषक खाद्य !!! ..

नादनटी बासरी

जगातल्या अत्यंत लोकप्रिय आणि सर्वपरिचित वाद्यांपैकी एक म्हणजे बासरी. बासरी ही वेळूपासून बनलेले एक फुंकून वाजवण्याचे वाद्य. रोज ऐकत असलेल्या असंख्य शब्दांमधून भावनांची किती रुपं धारण करून बासरी आपल्याला सामोरी येत असते! आणि म्हणूनच मोरोपंतांसारख्या पंडित..

देवा माझं ऐक

आई म्हणते देवा माझं ऐक माझ्या बाळाला बुद्धीचा अंश दे देशासाठी वीर कर्म करण्याची क्षमता माझ्या बाळाला अंगी बाणऊ दे   शिक्षक म्हणतात देवा माझं ऐक माझ्या विद्यार्थ्यांना सक्षमता दे  राष्ट्रासाठी एक व्यक्तिमत्व घडू दे  माझ्या विद्यार्थ्यांत एक तर आझाद घडू दे   निसर्ग म्हणाला देवा माझं ऐक या मानवाला एवढं कळू दे  माझ्यावरचे अत्याचार थांबू दे माझ्याही लता पल्लवींना मोकळा श्‍वास घेऊ दे मोकळा श्‍वास घेऊ दे - अश्‍विनी गिरीष बडवे, 7वी, ब म.ए.सो. रेणावीकर ..

वाचाल तर वाचाल

परीक्षेत उत्तम यश मिळवायचे असेल, तर वाचनाच्या निरनिराळ्या पद्धती आवश्यकतेनुसार वापरणे जरुरीचे आहे. पाठ्यपुस्तकांवरून आणि वर्गातील व्याख्यानांवरून चांगल्या प्रकारे टिपणे घेता आली पाहिजेत; या दोन्ही कौशल्यांचा विचार महत्त्वाचा ठरतो.  वाचनाचे महत्त्व : अभ्यासाच्या एकूण वेळेच्रा ७५% वेळ वाचताना खर्च होतो, असे लक्षात येते. म्हणजेच अभ्यासाचे प्रमुख साधन वाचन हे होय. अभ्यासात यशस्वी व्हायचे असेल; तर तुमचे वाचन उत्कृष्ट आणि अद्यावत असले पाहिजे. व्यवसायातील आणि पर्यायाने जीवनातील यशासाठी वाचनाची तंत्रे ..

मांजराची बर्थडे पार्टी

माझी एक मांजर, तिचे नाव किटी तिच्या बर्थडेची  केली आम्ही पार्टी काऊ आला, चिऊ आली आला होता मिठू त्या सगळ्यांना आम्ही गोड खाऊ वाटू. आता आली गाय. तिचं गिफ्ट काय? तिने दिली किटीला दूधावरची साय. नाचत नाचत मोर आला, त्याने उंदीर गिफ्ट दिला. म्हणाला,‘गिफ्ट खास, खाऊन टाक त्यास.’ नंतर आले बदक भाऊ त्यांनी आणला गोड खाऊ ते म्हणाले किटीला, ‘खाऊन टाक नको भिऊ.’ मग आले कबुतर त्याचे गिफ्ट पहा तर ते म्हणाले किटीला, ‘तुझ्यासाठी छान पर्स.’ आता आली किटीची ..

रांगोळी - एक कला

रांगोळी ही चौसष्ट कलांपैकी एक कला आहे. रांगोळीचे नाते प्राचीन भारतीय संस्कृतीशी आहे. रांगोळीचे अस्तित्व प्रागैतिहासिक काळापासून असल्याचे दाखवता येते आणि संस्कृतीच्या विकासाचे प्रतिबिंबही रांगोळीत पडल्याचे प्रत्ययास येते. ज्याप्रमाणे रांगोळी प्राचीन भारतीय परंपरेचा वारसा सांगते, त्याचप्रमाणे ती प्राचीन भारतीय तत्त्व, चिंतन आणि लोकधारणा यांचाही वारसा सांगते. रांगोळीद्वारे मूर्त रूपे निर्माण केली जातात आणि अमूर्त अशा संकल्पनांचा बोधही रांगोळीतून होतो. या कलेचा उगम धर्माच्या अनुबंधातच झाला आहे. प्राचीन ..

एक होतं

एक होतं प्रश्‍नचिन्ह त्याने चष्मा लावला, तरीसुद्धा उत्तराचा पत्ता नाही गावला!   एक होतं माकड  ते पुस्तक वाचून उठलं माणूस आपला पूर्वज हे त्याला नक्की पटलं!   एक होतं वांगं ते होतं उपास करीत त्याने चक्क उपासाला  खाल्लं आपलंच भरीत!   - अभय मनोहर कदम म.ए.सो. मुलांचे हायस्कूल..

मंगेश पाडगावकर

  आज मंगेश पाडगावकर यांची जयंती. त्यांचे कवितेतले योगदान आपल्याला माहिती आहेचं. त्यांचा जन्म १० मार्च १९२९ - मृत्यू ३० डिसेंबर २०१५. त्यांचे जिप्सी, मीरा, कबीर, बोलगाणी, उदासबोध, झाली फुले कळ्यांची, छोरी, उत्सव, धारानृत्य, भोलानाथ, बबलगम, चा..

हरवले सर्व काही

  कुठे शोधावी ती वनराई जी शीतल छाया देई कुठे शोधावा तो चिवचिवाट जो कानी येई होताच पहाट कुठे शोधावे ते कवडसे कुठे झाले बरे दिसेनासे कुठे शोधावा तो सुगंध जो कळ्या उमलता करी मन धुंद कशी म्हणू आवडते वळणाची वाट माखली जी काळ्याकुट्ट सडकांनी दाट..

लेख १४ - सांग ना स्नेहलताई 

  ज्याचं काम त्यानेच करावं...... जावे त्यांच्या वंशा तेव्हा कळे....... जेनो काम तेनो थाय, बीजा करे सो गोता खाय........ It's not my cup of tea......... ये मेरे बस की बात नहीं ........... "याला काय म्हणतात माहिती आहे?", स्नेहलताईनं वि..

सोअर

  Soar चा अर्थ उंच झेपावणे. आता इथे या शब्दाला थोडासा वेगळा दृष्टिकोनही आहे. काय वेगळा दृष्टिकोन आहे? तर इथे उंच झेपावणे म्हणजे कर्तृत्वाने उंच झेपावणे. शॉर्टफिल्मविषयी अधिक जाणून घेऊयात. ही गोष्ट आहे एका ध्येयवेड्या मुलीची. या मुलीला विमान बनवण..

सेल्फी ससा

एका जंगलात एक ससा राहत होता. जंगलातील प्राण्यांनी त्याचे नाव ‘सेल्फी’ ठेवले होते. कारण बघावं तेव्हा तो आपल्या मोबाईलवर सेल्फी घेत असायचा. शाळेत जाताना, खेळताना, मित्रांसोबत डबा खाताना असे प्रत्येक वेळी तो सेल्फी घ्यायचा आणि मित्रांना दाखवायचा. सेल्फी काढणे हा त्याचा छंदच होता. एकदा काय झाले, मित्रांकडून कौतुक मिळवण्यासाठी त्याने वाघाच्या गुहेबाहेर उभे राहून सेल्फी घेतला. सेल्फी घेताना वाघोबा आपल्या मागे उभा आहे, हे लक्षात आल्यावर त्याने मागे वळूनही न पाहता धूम ठोकली. सगळ्यांकडून कौ..

पावसाचे कोडे

  पिंटू शाळेतून घरी आला. जरा वेळाने आईने त्याला विचारले, “पिंटू, आज शाळेत बाईंनी काय शिकवलं?” पिंटू म्हणाला, “पाऊस कसा पडतो ते शिकवलं.” आई म्हणाली, “मग सांग बरं मला.” पिंटू म्हणाला, “अगं आई, बाई शिकवत होत्या..

लेख १३ - सांग ना स्नेहलताई   

'स्नेहलताई, ही प्रज्ञा. माझी कझिन. लहानपणापासून अमेरिकेतच वाढली. तिकडे पंधरा वर्षं राहून, हिची फॅमिली आता भारतातच सेट्ल व्हायचं म्हणत आहे. ताई, हिला पण आपल्या ग्रुपमध्ये घेऊया?', केतकीनं विचारलं. 'अरे वा! कां नाही! प्रज्ञा, आमच्या या ग्रुपमध्ये त..

ज्ञानाची खिडकी

  अचानक दुपारी दोघेजणं एकमेकांच्या बाजूला आले. नेहमी, एक घरात गेला कि दुसरा बाहेर पडतो आणि दुसरा घरात गेला की पहिला बाहेर पडतो. पण आज दुपारीच सिमरन घरी आली आणि तिची तब्येत बिघडली. त्या घाईत हे दोघे तसेच राहिले घराबाहेर. टेबलावर उताणे पडलेले... एकम..

अहि नकुल

  मला भावलेली कुसुमाग्रजांची ‘अहि नकुल’ ही अजरामर कविता, विविध कल्पना वापरल्याने नेमकेपणाने प्रकट झालेले चलतचित्र म्हणावे कळत नाही. कुसुमाग्रजांच्या कल्पनाविलासांचा अखंड खजिना, त्यांचे शब्दप्रभुत्व लढाईचे वर्णनही एका ठराविक उंचीवरून करून..

फजिती

  एक होता ससा आणि एक होता मासा ससा पडला पाण्यात आणि मासा हरवला जंगलात ससा गटांगळ्या खाऊ लागला मासा घाबरा-घुबरा झाला ससा म्हणाला अरे बापरे हाव दुसर्‍याची नको रे मासा घाबरला खूप कशाला हवे दुसरे रूप उगीच केला सशाचा हेवा मला परत पाण्यात ठ..

मुंगी

  एकदा एक मुंगी मोठ्यांदा हसली गंमत म्हणून स्वतःलाच डसली मुंगीच्या नाकावर आला मोठा फोड चाटून पाहिला तिने तर लागला की गोड! अचानक अंग मग पडलं तिचं जड बरणीतल्या बरणीतही चालता येईना मुंगीला बघता बघता मुंगीचं वाढलं की वजन जागेवरच बसल्या बसल..

संगीत

  संगीत म्हणजे सूर, ताल, लय आणि मनातील भावना यांचा सुरेख संगम. संगीतातून आपल्या मनातील भावना अधिक चांगल्याप्रकारे व्यक्त होतात. संगीत हा सर्वांना जोडणारा एक धागा आहे. संगीत म्हणजे प्रत्येकाच्या आयुष्याचा भाग असतो; अगदी जन्मापासून. जेव्हा लहान बाळ ज..

दिवस आठवडी बाजाराचा...

रत्नागिरी जिल्ह्यातलं राजापूर तालुक्यातलं ताम्हाणे हे आमचं बारा वाड्यांचं छोटसं गाव. आमच्या गावाला रोज लवकरच जाग येते, तरीही दर बुधवारी आमच्या गावात जरा जास्तच गजबज जाणवायला लागते. हा दिवस असतो आमच्या आठवडी बाजाराचा. आमच्या गावापासून नऊ किल..

नि गाव तयार झाला

  ऐका मुलांनो ऐका माणसाची गोष्ट फार वर्षांपूर्वी एक चमत्कार झाला शेपूट नसलेला माकड जन्माला आला आपल्या दोन पायांवर चालायला लागला मेंदू होता मोठा तो होता विचारी शक्ती अन युक्तीने करी शिकारी हळूहळू त्याने केली प्रगती कंदमुळे सोडून करू लागला शेती..

दिल्लीतील धार्मिक स्थळांची सफर

  मित्र मैत्रिणिनों, आज मी तुम्हाला दिल्लीतल्या काही धार्मिक स्थळांबद्दल सांगणार आहे. तुम्ही ७वी, ८वीत असाल, तर तुम्ही दिल्ली सल्तनत आणि मुघलांचा इतिहास कदाचित शिकत असाल, जे मित्र अजून छोटे आहेत त्यांना हा इतिहास शिकायचा आहेच पुढे. मी हे त..

रवींद्रनाथांची एक कविता : बाजार

  मित्रांनो, रवींद्रनाथ कवी होते, लेखक होते, शिक्षक होते. ते चित्रकार, संगीतकार, शिल्पकार, कृषी तज्ज्ञही होते. याशिवाय ते श्रेष्ठ बालमानस तज्ज्ञ  होते. म्हणजे लहान मुलांना काय हवे, काय शिकायला आवडते,..

सुरभीचा चष्मा

सुरभी आई-बाबांची लाडकी मुलगी होती. सुरभीचे आई-बाबा नोकरी करत होते. सुरभी खूपच नटखट होती. आईला कामाची घाई असली की आई तिला टि.व्ही., तर कधी मोबाईल द्यायची. तिच्यासोबत खेळायला कोणीही मित्रमैत्रिणी नसल्याने ती कंटाळून जायची...

रवींद्रनाथांची एक कविता : बाजार

मित्रांनो, रवींद्रनाथ कवी होते, लेखक होते, शिक्षक होते. ते चित्रकार, संगीतकार, शिल्पकार, कृषीतज्ञ ही होते. याशिवाय ते श्रेष्ठ बालमानसतज्ञ होते. ..

शहाणा कावळा

गावातला समुद्रकिनारा म्हणजे मुलांचे मौजमस्ती करण्याचे ठिकाण. विशेषत: उन्हाळ्याच्या सुटीत तर इथे दिवस-रात्र मुलांची धाम-धूम धमाल सुरू असते. सकाळी पोहायला. व्यायाम करायला. धावायला. किनार्‍यावर सायकलीला फुगे बांधून फिरवायला...

कुकरची शिट्टी

आईने दिलेलं दुदू पिऊन मी झोपलो होतो. एकदम फुस्स असा आवाज झाला आणि मी दचकलो. आईने माझ्याकडे बघितलं आणि .....

वाढ-दिवस

इतक्यात कोणीतरी तिला आत ढकललं आणि तिचा तोल गेला खरं तर ती बबडूच्या घरी गेलीच नव्हती. ..

बालनाट्यातील प्रकाशयोजना

रंगमंचावरील घडणार्‍या घटना, कलाकारांच्या हालचाली, त्यांच्या चेहर्‍यावरील भाव स्पष्टपणे आणि ठाशीवाणे प्रेक्षकांना दिसाव्यात आणि अनुभवता याव्यात म्हणून प्रकाशयोजना गरजेची आहे...

रवींद्रनाथ : पहिली परदेश यात्रा

रवींद्रनाथांचे क्र. २ चे मोठे भाऊ सत्येंद्रनाथ यांनी वडिलांच्या परवानगीने रवींद्रनाथांना वकिलीच्या अभ्यासासाठी आपल्याबरोबर इंग्लंडला घेऊन जाण्याचे ठरवले...

अ ब्लाइंड स्टोरी

टेस्ट सुरू होते. टेस्ट आहे चित्र आणि शब्द यांच्या जोड्या लावायच्या आहेत. शब्द आहेत डोळे, आंधळा आणि चित्रांमध्ये त्याच प्रकारची चित्रं दिली आहेत. ..

चौकीलॉक

छोट्या अन्वयला कॉटवर झोपायचं होतं. आई म्हणाली, ‘‘हरकत नाही पण तुझ्या बाजूला उश्या ठेवते म्हणजे तू झोपेत पडणार नाहीस.’’ अन्वय रागाने फुणफुणत म्हणाला, ‘‘पण आता मी काही लहान नाहीए. मी तीन वर्षांचा आहे. मी मोठ्या माणसांसार..

लेख ११ - सांग ना स्नेहलताई...

"ए शमिका, आपल्या काॅलनीतल्या बकुळीला बघ ना किती छान फुलं यायला लागलीत ते ! मी काल मस्त गजरा केलाय बघ..." केतकी. ..

द प्रेझेन्ट

त्याच आवडत प्रेझेन्ट त्या मुलाला मिळतं, कुत्र्याचं छोटसं पिल्लू. तो मुलगा त्या पिल्लाला उचलतो पण हे काय!!..

रद्दीतील भन्नाट आयडिया !

रद्दीतील भन्नाट कल्पना ऐकून सर्वांचे मन आनंदून गेले. प्रत्येकाने हे काम करण्याचे ठरविले. परीक्षा संपल्या आणि..

लेख १० - सांग ना स्नेहलताई ........

'हॅपी बर्थ डे टू यू.... हॅपी बर्थ डे टू यू । हॅपी बर्थ डे डिअर वेदा...हॅपी बर्थ डे टू यू ' एका सुरात सगळ्या मुलमुलींनी वेदाला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या.... टाळ्या वाजवल्या... अभिनंदन केलं.. गुलाबी रंगाच्या ड्रेसमध्ये, वेदा आज ..

विद्या विनयेन शोभते

सुमारे ६० वर्षांपूर्वींची गोष्ट! एका कॉलेजमधला ‘विठ्ठल ’ नावाचा विद्यार्थी एका लग्न समारंभाच्या निमंत्रण वरून मुंबईहून बंगलोरला गेला होता. ..

बालनाट्याचे संगीत (पार्श्वसंगीत)

नाटकांचं पार्श्वसंगीत करताना सर्वांत महत्त्वाची असते, ती नाटकाची संहिता. लेखकाला संहितेतून कोणता आशय पोहोचवायचा आहे आणि तो कसा पोहोचवायचा आहे यावर पार्श्वसंगीताचे स्वरूप, प्रकार ठरतो...

अतिरेकी आले घरा...

“श्रेया ऽऽ. अगं, आमच्या घरात अतिरेकी शिरलेत गं. चल नं माझ्याबरोबर. काका, काकू नाहियेत का?”, केतकी म्हणाली...

फुलपाखरू

चार फुलपाखरं होती. छानशा बागेत राहत होती. एक होतं रंगीबेरंगी. खूप रंग होते अंगावर आणि छानशी नक्षी सुद्धा! ..

परोपकारी मिनू

बक्षीस देण्याचा दिवस उजाडतो. गावातली सर्व मंडळी गोळा होतात. प्रत्येकालाच असे वाटत असते की, बक्षीस आपल्यालाच मिळणार. एवढी गर्दी का जमली आहे हे पाहण्यासाठी मिनूसुद्धा तेथे जाते. तो धनवान माणूस बक्षीस मिळालेल्या व्यक्तीचे नाव जाहीर करतो व ते नाव असते ‘मिनू’...

आरोग्यदायी अभ्यंग आणि दिवाळी

दिवाळी सर्वांचाच आवडता सण ! दिवाळी आपल्यासोबत नवीन कपडे, फटाके, फराळ आणि दिव्यांची आरास घेऊन येते. पण याच दिवाळीची सुरुवात मात्र नरक चतुर्दशीच्या दिवशी पहाटे अभ्यंगस्नानाने होत असते...

दोस्तांच्या दुनियेत

प्रथम हल्ली गप्पगप्प असायचा. त्याला घरी करमायचे नाही. मित्रांमध्येही हल्ली त्याचे मन रमत नसे. तो सतत विचार करायचा. ते हरीण आता कुठे असेल? काय करत असेल? त्याला माझी आठवण येत असेल का? पुन्हा भेट झाली तर ते मला ओळखेल का? असेच हरणाच्या आठवणीत दिवस पुढे पुढे जात होते...

गावाकडची मजा

मी गावाला चाललो होतो. एस.टी.मधून डुलक्या घेत. पण माझ्या मनाला त्या अर्धवट झोपेतही बरं वाटत नव्हतं. तुम्ही म्हणाल, गावाला जायचं म्हणजे मजाच की!..

एक हरवलेली पेन्सिल

आज तरी ‘स्वरा’ येईल, आता तरी शोधेल मला, केव्हा तरी आठवण येईल माझी.. असं म्हणून किती दिवस झाले. किती वाट बघायची? हिला आपली खरंच आठवण येत नसेल?..

सुंदर लखलखीत मन

"कल्हईवाला कल्हई.....कल्हईवाला कल्हई...." एक खास लयीतला मोठ्ठा आणि त्यापाठोपाठ एक लहानसा, किनरा अपरिचित आवाज सलग दोन-तीन वेळा कानावर पडला. तसे बाळू, शमी धावतच खिडकीजवळ गेले. कुणी बरं आरोळी दिली म्हणून खिडकीतून डोकावून ते खाली वाकून वाकून पाहू लागले...

द स्कुल बॅग

वाढदिवसासाठी 'मला नवीन स्कुल बॅग हवी' असा हट्ट फारुक आपल्या आईजवळ धरतो. आपल्या लेकाला कसं खूश करायचं हे कोणत्याही आईला उपजत माहीत असतच तसंच फारुकची आई फारुकचा हट्ट कसा पुरवायचा याचा विचार करतेय...

लेख ९ - सांग ना स्नेहलताई....  

'स्नेहलताई, काय सांगू तुला .....' थोडीशी गोंधळलेली शमिका बोलण्याचा प्रयत्न करत होती. पण शब्दच फुटत नव्हते. ताईनं तिला पाणी दिलं, नीट बसवलं. सगळेजण त्यांच्या भोवती जमले. सर्वांच्या चेहऱ्यावर चिंता दिसत होती. ..

गप्पागप्पी मुंगीशी

मी काही बोलणार तर तीच म्हणाली, ‘‘तुम्ही काळे, पांढरे, लाल, तपकीरी, करडे किंवा भुरक्या रंगांचे घोडे पाहिले असतील किंवा वेगवगेळ्या रंगाचे, लहान मोठ्या आकाराचे, चित्रविचित्र तोंडाचे कुत्रे पण पाहिले असतील. ..

वाचन

वाचन प्रेरणादिनानिमित्त कविता ..

बालनाट्याचे दिग्दर्शन

दिग्दर्शन हा नाटकाच्या जहाजाचा खलाशी म्हणजेच कॅप्टन असतो. आपण पूर्ण नाटक त्याच्या नजरेने पाहत असतो. त्यामुळे त्याची नजर तयारीची असणे गरजेचे आहे. ..

मोटू पतलूची फ्रेंडशिप

छोटा डॉन फुरफुरी नगरीमध्ये चोरी करून जंगलात जाऊन लपून बसला होता. त्याला पकडण्यासाठी इन्स्पेक्टर चिंगमने मोटू आणि पतलूला जंगलात पाठवलं. दोघंही खूप उत्साहाने जंगलात जायला निघाले. जाताना त्यांनी खूप खायला वगैरे घेतले. ..

जंगलात आला नवा प्राणी

आज जंगलातील साऱ्या प्राण्यांच्या चेहऱ्यावर आश्चर्याचे भाव होते. सारेजण एकमेकांना विचारत होते कोण बरं आहे हा नवा प्राणी. त्यांना त्या प्राण्याकडे पाहून आश्चर्यही वाटत होते आणि भीतीही वाटत होती. कोण असावा बर हा चित्रविचित्र प्राणी...

जुईचा निबंध

गोष्ट आहे वीस एक वर्षांपूर्वीची. जुई सातवीत शिकत होती. आज शाळेत “कचऱ्याची समस्या” या विषयावर एक व्याख्यान होते. जुई लक्षपूर्वक ऐकत होती. डोक्यात विचारांचे प्रचंड वादळ उठले होते. व्याख्यान संपले. सर्व मुले आपापल्या वर्गात गेली. जुईच्या वर्गात त्यांच्या वर्गशिक्षकांनी त्यांना “कचरा कमी करा” या विषयावर निबंध लिहून आणायला सांगितला. ..

रवींद्रनाथांचे आईवडील

रवींद्रनाथ वडिलांबद्दल लिहितात, "परोपकार आणि धर्मप्रचार यांसाठी त्यांचे भांडार सदैव खुले असे. कितीतरी अनाथ मुलांना त्यांनी आश्रय दिला. अनेक गुणीजनांना सढळ हस्ते मदत केली. कितीतरी गरजू कुटुंबातील धनधान्याचा अभाव दूर करण्यासाठी त्यांनी अवडंबर न माजवता गुप्तपणे साहाय्य केले." ..

आईशप्पथ

शाळेला सुट्टी असल्याने सगळी मुलं चाळीत क्रिकेट खेळतायत. इथे मुंबईच्या टिपिकल चाळीच दर्शन घडतं. जुने जिने, सगळीकडे समान रंग असलेल्या आणि समान आकाराच्या खोल्या आणि जागेपेक्षा मन मोठी असणारी दिलदार माणसं. तर पुन्हा कथेकडे येऊयात सगळी मुलं क्रिकेट खेळतायत. दर वेळी क्रिकेट खेळताना काय होत बरं? ..

बालनाट्याचे लेखन

लहान मुलांसाठी नाटक लिहिणं हे मोठ्यांसाठी लिहिल्या जाणार्‍या नाटकांपेक्षा कठीण काम आहे. लहान मुलांची मानसिकता समजून त्यानुसार संहिता लेखन करणं गरजेचं असतं. बालनाटकांचा विषय हा मुलांच्या भावजीवनाशी संबंधित असावा. नाटकात मुलांचे प्रश्‍न, त्यांच्या भाव-भावना, त्यांच्या समस्या असाव्यात. ..

गणपती बाप्पाची मुलाखत

आज गणपती बाप्पाच्या घरी वातावरण एकदम शांत शांत होतं. कुठेही उंदिरमामांची धावपळ नाही की पळापळ नाही. मोडतोड नाही की पडापड नाही. उंदीरमामा एका कोपर्‍यात विचारमग्न आहेत. तेवढ्यात गणपती उंदीरमामांना शोधत येतात. जरा फेरफटका मारून येऊ म्हणून मस्त बेत आखला होता. पण इकडे तर उंदीरमामा चिंतातूर! अरे बापरे!..

बेडूकराव डराव डराव

आणि अचानक तिचं लक्ष गॅलरीतल्या एका कुंडीपाशी गेलं, ती होती कुंडी मोगऱ्याच्या झाडाची. त्या झाडाच्या बुंध्यापाशी मातीत दोन छोटे बेडूक चक्क गप्पा मारत बसले होते. अगदी मोठ्या माणसांसारखे बोलत होते. ..

रवींद्रनाथांचे शिक्षण

टागोरांच्या विशाल कुटुंबात मुलांच्या शिक्षणाची खूप काळजी घेतली जाई. मुलांना शिकवायला घरी वेगवेगळे शिक्षक येत. फक्त लिहिणं-वाचणंचं नाही तर शरीरशास्त्र, संगीत, चित्रकला शिकवण्याचीही व्यवस्था केली होती. घराच्या उत्तरेला रिकाम्या असलेल्या गोलाबाडीत कुस्तीचा आखाडा केला होता...

लेख ७ - सांग ना स्नेहलताई...

"सखी हसली, जोडी जमली। नेहा अन् सारिकेची, फुगडी रंगली।" नेहा आणि सारिकेची फुगडी वेग घेऊ लागली, सर्वांनी आरडाओरड करून त्यांना आणखी प्रोत्साहन दिलं. शेवटी दमून दोघी थांबल्या...

गप्पागप्पी माशीशी

मी खिडकीत बसून चहा पित होतो इतक्यात एक माशी उजव्या कानाशी गुणगुणली. मी कप टेबलावर ठेवून तिला हाकललं. तर ती डाव्या कानाशी झुणझूणली. पुन्हा कप खाली ठेवून मी दोन्ही हातांनी कानांच्या चिपळ्या वाजवल्या. तर माशी जराशी लांब गेली. समोरच्या पुस्तकावर बसून माझ्याकडे पाहात म्हणाली, ‘‘काऽऽय? झाला का चहा पिऊन?’’..

पाईपर - भाग २

आपण समुद्रकिनारी जातो तेव्हा काय पाहतो तर समुद्राची वेगळी रेती, शंख, शिंपले, पाणपक्षी, विंचू इत्यादी इत्यादी. पाईपर ही गोष्ट पाणपक्ष्यांच्या जीवनाशी निगडित आहे. पाणपक्षी काय करतात तर समुद्रकिनारी जे शंख शिंपले असतात त्यात वाढणाऱ्या किड्यांना खातात...

देवाला आवडणारे काम

कल्याणदादाने जुईला रक्षाबंधनाला एक फुलांचा ताटवा भेट देण्याचे ठरवले. डोक्यात नुसता विचार चमकून गेला तरी मन कसे सुगंधित झाले. अवतीभवती प्रसन्नता दाटली...

श्रमाचे मोल

शरणपूर नावाचे एक गाव होते. त्या गावात लक्ष्मीचंद नावाचा एक मोठा उद्योगपती राहत होता. लक्ष्मीचंदच्या मालकीचे दोन मोठे कारखाने होते. इतरही बरीच मालमत्ता होती. एकंदरित लक्ष्मीचंदवर लक्ष्मीचा वरदहस्त होता...

पाईपर

नमस्कार!! या शॉर्टफिल्मविषयक सदरात आज प्रथमच आपण एका ऍनिमेटेड शॉर्टफिल्मविषयी जाणून घेणार आहोत. या शॉर्टफिल्मचं नाव आहे 'पाईपर' (Piper)...

गप्पागप्पी झुरळाशी

मी खिडकीत चहा पीत बसलो होतो. आणि सहज समोर पाहिलं तर बिस्किटाच्या डब्यावर एक मोठं लालसर झुरळ बसलं होतं. आणि ते माझ्याचकडे मिशा हलवत पाहत होते. त्या वळवळणार्‍या मिशा आणि त्या झुरळाची पंखबोली पाहून मी दचकलो. मी किंचाळणारच होतो. इतक्यात..

लेख ६ - सांग ना स्नेहलताई .....    

स्नेहलताईनं विषयाची सुरुवात केली, पण शालेय वयातल्या त्या सर्वांच्या चेहऱ्यावर प्रश्नचिन्ह उमटलं. आठवीपासूनच्या मुलामुलींना संस्कृतची तशी तोंडओळख नुकतीच झाली होती. त्यातल्या त्यात साहीलची आजोबांशी गट्टी असल्यानं, कालिदासाच्या गोष्टी त्याच्या कानांवरून गेल्या होत्या...

पुरणपोळी

आपल्याला जर प्रश्न विचारला की, "तुम्हाला कोणता पदार्थ आवडतो किंवा कोणते पदार्थ आवडतात?" तर प्रत्येकाचं काही ना काही उत्तरं तयार असतील हो नं? उत्तर दिलं आणि तो पदार्थ खायला मिळाला तर बहारच नाही का? आपल्यापैकी बऱ्याच जणांनी हे क्षण अनुभवले असतील, कारण आपण नाव काढलं की आपली आई, काकू, आज्जी असे पदार्थ लगेच बनवून देतात...

सरदार

एक छोटे खेडेगाव. गावात राहात होते कितीतरी गावकरी. दिवसभर पुरुष माणसे कामासाठी बाहेर जात. संध्याकाळी घराकडे परतत आणि मुला-बाळांबरोबर गप्पाटप्पा करत आनंदाने राहात. गावाबाहेर घनदाट फांद्या असलेला एक भला मोठा वृक्ष...

द अदर पेअर

आता ट्रेनने हळूहळू वेग पकडायला सुरुवात केली. ट्रेनमध्ये चढलेल्या मुलाला आपला शूज फलाटावरच पडला याच दुःख मग ते पाहून चप्पल तुटलेला मुलगा त्या ट्रेनमधल्या मुलाला त्याचा शूज देण्यासाठी पळण्याची धडपड करतो, अथक प्रयत्नांनंतरही चप्पल तुटलेला मुलगा दुसऱ्या मुलाचा पडलेला शूज परत देऊ शकत नाही... ..

लेख ५ - सांग ना स्नेहलताई

"केतकी......" मोठ्यानं हाका मारत धावतच एक नवीन ताई आली आणि दोघींची गळाभेट झाली. "शमिका.... कधी आलीस?" "आजच... मी घरीच गेले होते तुझ्या. काकू म्हणाली तूं इथे आहेस..." "स्नेहल ताई, ही माझी खास मैत्रीण... शमिका..." केतकीनं स्नेहलताईबरोबर ..

गप्पागप्पी कोळ्याशी

‘‘अरे, सगळे कोळी जाळी विणतात. प्रत्येक कोळ्याची जाळी विणण्याची पद्धत ही वेगवेगळी असते. काही कलाकार कोळ्यांची जाळी अतिशय सुंदर नक्षीदार असतात. काहींची नरसाळ्यासारखी असतात तर काहींची झुल्यासारखी असतात.’’..

१२ जून

सर्वप्रथम या शॉर्टफिल्मच्या शीर्षकाविषयी अधिक माहिती घेऊयात. 12 जून हा जागतिक बालकामगार निषेध दिवस म्हणून साजरा केला जातो. एव्हाना आता तुम्ही ओळखलं असेल की ही शॉर्टफिल्म बालकामगार या कल्पनेवर आधारित आहे...

सरांनी सांगितलेली गोष्ट

आज शाळेचा पहिला दिवस होता. उन्हाळ्याची सुट्टी संपली होती. आकाशात ढगांची गडगड होती आणि वर्गात मुलांची गडबड! हर्ष आता पाचवीत आला होता. तो एक भयंकर मस्तीखोर मुलगा होता. आता तो प्राथमिकमधून हायस्कूलमध्ये आला होता. ..

खारीच्या पिल्लांशी दोस्ती

निगोंडा नावाचा, सहावीत शिकणारा मुलगा माझ्या मुलाचा म्हणजे गौरवचा मित्र. एकदा तो गौरवला हाका मारीत धावत पळत आमच्या घरी आला. तेव्हा त्याच्या चेहऱ्यावर चंद्र गवसल्याचा आनंद होता...

जोडी

दिवस-रात्र बागेतच राहायचं म्हणजे रात्री थंडीत कुडकुडायचं, पहाटे दवात भिजायचं आणि दिवसभर उन्हात तापून निघायचं. म्हणजे... एकाच दिवशी उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा! त्यामुळे ते दोघे चांगलेच भिजले होते. मस्त गारठले होते.  हळूहळू सकाळ झाली. त्याने हात ताण..

लेख ४ - सांग ना स्नेहलताई

आज सगळी मुलं जमली पण स्नेहलताईचाच पत्ता नव्हता. खरं तर ती नेहमीच वेळेवर येते. अगदी तिच्या येण्या जाण्याच्या वेळेवर घड्याळ लावून घ्यावं इतकी वेळेवर. मग आजच काय झालं. वाट बघून सगळे कंटाळायच्या आतच, केतकी सर्वांसमोर येऊन उभी राहिली. म्हणाली, "स्नेहलता..

चिवड्याचंं घर

बालमित्रांनो, उन्हाळा लागला की, जेवणाची मजाच राहत नाही. भाजी-पोळी खाण्याचा तर खूपच कंटाळा येतो. मग अशा वेळी काहीतरी चमचमीत, कुरकुरीत खायला हवं, असं वाटतं, नाही का? काहीच खायला नसेल, तर चिवडा हा बेस्ट पर्याय असतो. असंच अनुजच्या घरीही आईने चिवडा बनवून ठेव..

समृद्ध ठेवा...

अनेकांना विविध वस्तूंचा संग्रह करण्याचा छंद असतो. त्यापैकी कोणी पोस्टाची तिकिटे, कोणी आईसस्क्रीमच्या काड्या, वेगवेगळी भेटकार्डे, पत्रिकेवरील गणपतींचे फोटो, रंगीत कागद, दगड, शंख-शिंपले अशा कितीतरी वस्तू जमा करत असतात. आपण जमा केलेल्या अशा वस्तू इतर मित्रां..

सार्थक

रवींद्रनाथ ठाकूर हे खर्‍या अर्थाने बहूआयामी व्यक्तिमत्त्व. त्यांच्या कार्याची व्याप्ती आपल्याला स्तिमित करते. महत्त्वाचे म्हणजे ते बालमानसतज्ज्ञ होते. छोट्या मुलांसाठी त्यांनी लिहिलेले सहजपाठ आजही बंगालमध्ये शिकवले जातात. त्यात मुलांच्या आजूबाजूच्या..

लेख ३ - सांग ना स्नेहलताई

आज हे काय चाललंय माहितीये का? स्नेहलताईनं हे लहान मुलांच्या खेळातले रंगीबेरंगी ठोकळे आणलेत आणि ते एकमेकांवर ठेवून, जास्तीत जास्त उंच मनोरा, कमीत कमी वेळात कोण करतं ते पाहायचंय...

बिग बॉस!

गेली पंचवीस वर्षे ते एकमेकांचे सख्खे शेजारी आहेत. अगदी लहानपणापासून ते एकमेकांचे खास मित्र आहेत. कुठल्याही कामात एकमेकांशिवाय दोघांचं पान हलत नाही. पण गंमत म्हणजे, दोघांचे स्वभाव अगदी वेगवेगळे. त्यांचा आकार वेगळा. त्याचं वागणं वेगळं. त्याचं दिसणं वेगळ..