प्रयोगशीलता

ज्ञानरचानावादी साहित्यातून फुलले मुलांचे अध्ययन विश्व

बदल हा काळाचा नियम आहे. काळ बदलत आहे आणि काळाप्रमाणे शाळेत, शिकवण्याच्या पद्धतीत, शिक्षकांमध्ये, मुलांमध्ये आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे विचारांमध्ये बदल होणे अपेक्षित आहे. ..

सरस अध्यापनासाठी संगीतमय वातावरणनिर्मिती

विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास साधण्याचा ध्यास मनाशी घेऊन कार्य करणारे शिक्षक विद्यार्थ्यांमध्ये मिसळून जातात. मात्र विषयांच्या अभ्यासासोबतच गायन, वादन या कलांचा विकास होण्यासाठी शिक्षकांसोबत विद्यार्थ्यांनीही वेळ देणे अपेक्षित असते. ही अपेक्षा पू..

खेळातून अध्ययन

गणिताचे नाव घेतले, तरी आठवतात त्यातील संख्या आणि बेरीज-वजाबाक्या. शाळेच्या पहिल्या दिवसापासून इ.१लीच्या विद्यार्थ्यांना गणिताची आवड निर्माण होण्यासाठी जि.प. प्राथमिक शाळा घुलेवस्ती, वाकवड, पोस्ट कुंथलगिरी, ता. भूम येथील ..

परिसरातील विज्ञान

विद्यार्थ्यांमध्ये विज्ञान विषयाची आवड निर्माण करण्यासाठी केवळ शाळांतील चार भिंतीत विज्ञान न शिकवता, परिसरातील गोष्टींचा उपयोग करून घेणे; ही संकल्पना राबवली मीना म्हसे यांनी. जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा वढू खुर्द, तालुका हवेली, जिल्हा प..

'शब्दतारका संच'

‘भाषा’ हा केवळ विषय नसून ते सर्व विषयाचे माध्यम आहे. हा विचार करून जिल्हा परिषद केंद्रशाळा, मत्रेवाडी, ता. पाटण, जि. सातारा येथील सचिन कुंडलिक देसाई यांनी मराठीसाठी ‘शब्दतारका संच’ आणि इंग्रजीसाठी ‘वर्ल्ड ऑफ वर्ड’ असा..

असाही एक प्रयोग

प्रगत शैक्षणिक महाराष्ट्र निर्माण करण्यासाठी शिक्षकांनी, पालकांनी, विद्यार्थ्यांनी अशा सर्वांनीच प्रयत्न करायला हवेत. विद्यार्थ्यांना शिकण्यास प्रवृत्त करायला हवे. विद्यार्थ्यांना खूप येते, हे मोठ्यांनी मान्य करायला हवे. पूर्वीपासूनच शिक्षक आपली कामे क..

इंग्लिश सोपे झाले हो...

नवनवीन उपक्रम राबवणाऱ्या जगदाळेबाईंना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. दि. २२ जानेवारी रोजीत्यांना ‘शिक्षण माझा वसा’ या राज्यस्तरीय उपक्रमशील युवा शिक्षक पुरस्काराने गौरवण्यात आले आहे...

घरच्या कचऱ्यातून खतनिर्मिती 

गेल्या काही दिवसांपासून स्वच्छ भारत अभियान, ओला कचरा, सुका कचरा वर्गीकरण आणि त्यावरून सुरू असलेला वाद किंवा डंपिंग ग्राउंडची संपत चाललेली मर्यादा असे विषय तुमच्या वाचनात आलेच असतील. घरच्या कचऱ्याचं व्यवस्थापन करा असाही सल्ला दिला जातोय. पण हे व्यवस्था..

पाया रचताना......

पाया रचताना  पहिलीचा वर्ग हा बालकांच्या शालेय जीवनात सर्वात महत्त्वाचा वर्ग आहे, कारण तिथूनच त्याच्या औपचारिक शिक्षणाचा पाया घातला जातो. हा पाया जितका मजबूत, तितकी इमारत अधिक भक्कम बनते यात शंका नाही. अन्यथा गैरहजरी, गळती, अप्रगत, शाळाबाह्..

प्रयोगशील मुख्याध्यापक : दिनेश काशिनाथ जाक्कर  

‘शिक्षण माझा वसा’ या शिक्षण विवेकतर्फे देण्यात आलेल्या राज्यस्तरीय युवा शिक्षक पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलेले दिनेश काशिनाथ जाक्कर  यांच्याविषयी ..

गणित खेळ :  'मॅथंबोला'

खेळ गणिताचा   शिक्षकाचे नाव : संजय दत्ताराम शेळगे   शिक्षण :   एम. एस्सी.एम.एड. शाळेचे नाव :  जिल्हा परिषद हायस्कूल, कन्या नायगाव;  ता. नायगाव. जि. नांदेड   १७ वर्षे नांदेड जिल्ह्यातील झेड.पी.च्या शाळेत कार्यर..

स्मार्टटीचर -विनोद सुरवसे

वीटभट्टी कुटुंबातील स्थलांतराचा प्रश्न लक्षात घेऊन तिथल्या मुलांना शिक्षण प्रवाहात ठेवण्याचे काम करणे, त्यांना नवीन तंत्रज्ञानाशी मिळते जुळते ठेवणे हे काम करणारे एक शिक्षक. ..

'आम्ही पण मराठी वाचणारच...'

कोरकू बोलीभाषा असलेल्यांना मराठी शिकवण्याचा वसा घेतलेल्या वैशाली सरोदे यांनाशिक्षण विवेक तर्फे युवा शिक्षक पुरस्कार देण्यात आला...

गंमत विशेषणांची

विद्यार्थ्यानी सांगितलेली मराठीतील विशेषणे   भाषा शिकवणे  हे एक कसब आहे. हे कसब पालक, शिक्षक सर्वांकडे असायला हवे.  व्याकरण हा भाषेचा पाया. व्याकरण  शिकवताना तंत्र म्हणून शिकवले, तर ते समजण्याची शक्यता कमी होते.  ते ..

विज्ञानकोडे

  शिक्षकाचे नाव :  संदीप कृष्णा जाधव   शिक्षण : एम .ए.,  डी.एड., बी. एड. शाळेचे नाव : जि.प.प्राथ.शाळा देवघर, जि. रायगड.   विज्ञान हा अत्यंत मनोरंजक आणि सर्वसमावेशक विषय आहे . मात्र अभ्यासात मागे असणाऱ्या व विज्ञान विषयाच..

माहिती तंत्रज्ञानाचे जग

प्रयोगशील शिक्षक : बालाजी बाबुराव जाधव     शिक्षकाचे नाव: बालाजी बाबुराव जाधव शिक्षण :बी.ए.,  डी.एड. शाळेचे नाव : जि. प. प्राथमिक शाळा  पुळकोटी, ता. माण, जि. सातारा .   सातारा जिल्ह्यातील जि.प.प्राथमिक शाळा पुळकोटी मा..

युवा शिक्षक पुरस्कार सोहळा आणि 'शिक्षण विवेक' वेबसाईटचे उद्घाटन

      'शिक्षण विवेक' , लुल्ला फाऊंडेशन आणि रोटरी क्लब सांगली  तर्फे नुकतेच महाराष्ट्रातल्या ध्येयवेड्या शिक्षकांना युवा शिक्षक पुरस्कार  प्रदान करण्यात  आले. त्याविषयीचा हा वृतांत....  महाराष्ट्रातल्य..

सूचनांचा सराव

माझ्या तीन वर्षांच्या नातवाला मी सांगत होते, ‘हे तांब्यातलं पाणी त्या झाडाला नेऊन घाल. ती बाटली दिसतेय ना, त्याच्या जवळच्या झाडाला. अरे, तुझ्या समोर आहे बघ!’ त्याने काहीच केलं नाही. हातात छोटा तांब्या होता. समोरचं झाड तुळशीचं होतं. समोर अनेक झाडं होती. तो ज्या दिशेला तोंड करून उभा होता, तिकडे मात्र झाड नव्हतंच. मला वेळ नव्हता. त्याच्या हातातला तांब्या घेऊन मी पाणी ओतून आले. ज्या झाडाला पाणी घालणं अपेक्षित होतं, ते हे झाड नव्हतंच. असं का झालं? असाही विचार करू लागले. आपल्या मुलांचं काय झालं असेल? ..

बोलीभाषेतून प्रमाणभाषेकडे

प्रगत शैक्षणिक महाराष्ट्र घडवण्याचा संकल्प करून राज्य शासनाने प्रत्येक विद्यार्थ्याला प्रगत करण्याचा निर्धार केला. जिल्हा परिषद, पंचायत समिती, महानगरपालिकेच्या शाळांतील विद्यार्थ्यांना विद्यार्थीकेंद्रित अभ्यासपद्धती वापरण्याचे आवाहन केले. त्यासाठी काही शिक्षकांनी मन लावून, जीव ओतून, स्वत: काही नावीन्यपूर्ण प्रयोग केले. अशा यशस्वी प्रयोगांचे सार्वत्रिकीकरण करण्याच्या उद्देशानेच ‘शिक्षणाची वारी’ या उपक्रमाचे आयोजन शिक्षण विभागाने केले होते. या वारीत सहभागी झालेल्या शिक्षकांच्या नावीन्यपूर्ण प्रयोगांची ..